{
  "schema": "panduan-ai-malaysia/prices@1",
  "generated": "2026-11-16",
  "lastChecked": "2026-11-16",
  "nextCheck": "2026-12-01",
  "currency": "MYR",
  "fx": {
    "base": "USD",
    "quote": "MYR",
    "usdMyr": 4.08,
    "asOf": "2026-11-16",
    "note": "Kadar anggaran untuk perbandingan. Bil kad kredit, SST dan harga App Store / Google Play boleh berbeza."
  },
  "units": {
    "inputUsd1M": "USD per 1,000,000 input tokens",
    "cachedInputUsd1M": "USD per 1,000,000 cached input tokens (null = no cache discount listed)",
    "outputUsd1M": "USD per 1,000,000 output tokens",
    "rmPer1MInPlus1MOut": "RM for 1,000,000 input + 1,000,000 output tokens, no caching, at the stated FX rate",
    "rmPerMonth": "RM per month for a consumer subscription"
  },
  "officialMyrProviders": [
    "OpenAI",
    "Google",
    "YTL AI Labs (ILMUchat)"
  ],
  "counts": {
    "apiModels": 31,
    "subscriptions": 16,
    "changelogEntries": 10,
    "sources": 11
  },
  "attributeLegend": {
    "malay": "Petunjuk peringkat keluarga model berdasarkan isyarat SEA-HELM dan sokongan bahasa rasmi — bukan skor per-model yang disahkan.",
    "modalities": "Jenis input yang lazimnya disokong oleh keluarga model; semak dokumentasi API untuk butiran.",
    "freeTier": "Wujud laluan tanpa kos (chat percuma, Google AI Studio, OpenRouter :free, kredit percuma).",
    "selfHost": "Pemberat model diterbitkan secara terbuka — boleh dijalankan sendiri dengan Ollama / vLLM.",
    "dataControl": "api = API berbayar standard; free = ada tier percuma, semak polisi data; self = boleh self-host supaya data kekal tempatan."
  },
  "models": [
    {
      "id": 0,
      "name": "Novita · Llama 3.1 8B",
      "provider": "Novita",
      "inputUsd1M": 0.02,
      "cachedInputUsd1M": null,
      "outputUsd1M": 0.05,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 0.2856,
      "context": "16k",
      "note": "Paling murah mutlak",
      "priceUrl": "https://novita.ai/pricing",
      "malay": "Asas",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 1,
      "name": "Amazon Nova Micro",
      "provider": "Amazon",
      "inputUsd1M": 0.035,
      "cachedInputUsd1M": null,
      "outputUsd1M": 0.14,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 0.7140000000000001,
      "context": "—",
      "note": "Model kecil Bedrock",
      "priceUrl": "https://aws.amazon.com/bedrock/pricing/",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 2,
      "name": "Cloudflare · Llama 3.2 1B",
      "provider": "Cloudflare",
      "inputUsd1M": 0.027,
      "cachedInputUsd1M": null,
      "outputUsd1M": 0.201,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 0.9302400000000001,
      "context": "—",
      "note": "Workers AI",
      "priceUrl": "https://developers.cloudflare.com/workers-ai/platform/pricing/",
      "malay": "Asas",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 3,
      "name": "Qwen-Flash",
      "provider": "Alibaba",
      "inputUsd1M": 0.05,
      "cachedInputUsd1M": 0.005,
      "outputUsd1M": 0.4,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 1.836,
      "context": "1M",
      "note": "Paling murah berjenama",
      "priceUrl": "https://www.alibabacloud.com/help/en/model-studio/model-pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 4,
      "name": "Gemini 2.5 Flash-Lite",
      "provider": "Google",
      "inputUsd1M": 0.1,
      "cachedInputUsd1M": 0.01,
      "outputUsd1M": 0.4,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 2.04,
      "context": "1M",
      "note": "Ringkas & murah",
      "priceUrl": "https://ai.google.dev/gemini-api/docs/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks + imej + audio",
      "freeTier": true,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "free"
    },
    {
      "id": 5,
      "name": "GPT-6 Luna",
      "provider": "OpenAI",
      "inputUsd1M": 0.1,
      "cachedInputUsd1M": 0.01,
      "outputUsd1M": 0.5,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 2.448,
      "context": "1.05M",
      "note": "Model nano",
      "priceUrl": "https://platform.openai.com/docs/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 6,
      "name": "Claude Haiku 5.5",
      "provider": "Anthropic",
      "inputUsd1M": 0.1,
      "cachedInputUsd1M": 0.01,
      "outputUsd1M": 0.5,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 2.448,
      "context": "1M",
      "note": "Paling laju Claude",
      "priceUrl": "https://docs.anthropic.com/en/docs/about-claude/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 7,
      "name": "Qwen3.8-Flash",
      "provider": "Alibaba",
      "inputUsd1M": 0.15,
      "cachedInputUsd1M": 0.015,
      "outputUsd1M": 0.47,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 2.5296,
      "context": "1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://www.alibabacloud.com/help/en/model-studio/model-pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 8,
      "name": "GLM-5.3-Flash",
      "provider": "Z.ai",
      "inputUsd1M": 0.15,
      "cachedInputUsd1M": 0.03,
      "outputUsd1M": 0.5,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 2.652,
      "context": "1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://docs.z.ai/guides/overview/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 9,
      "name": "DeepSeek V4.1 Flash · luar puncak",
      "provider": "DeepSeek",
      "inputUsd1M": 0.15,
      "cachedInputUsd1M": 0.003,
      "outputUsd1M": 0.6,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 3.06,
      "context": "1M",
      "note": "Cache 0.02× — paling dalam",
      "priceUrl": "https://api-docs.deepseek.com/quick_start/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 10,
      "name": "Mistral Small 4 / MiniMax M3.1-Flash",
      "provider": "Mistral / MiniMax",
      "inputUsd1M": 0.15,
      "cachedInputUsd1M": 0.015,
      "outputUsd1M": 0.6,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 3.06,
      "context": "256k–1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://www.minimax.io",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 11,
      "name": "DeepSeek V4.1 Flash · waktu puncak",
      "provider": "DeepSeek",
      "inputUsd1M": 0.3,
      "cachedInputUsd1M": 0.006,
      "outputUsd1M": 1.2,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 6.12,
      "context": "1M",
      "note": "01–04 & 06–10 UTC, Isnin–Jumaat",
      "priceUrl": "https://api-docs.deepseek.com/quick_start/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 12,
      "name": "MiniMax M3",
      "provider": "MiniMax",
      "inputUsd1M": 0.3,
      "cachedInputUsd1M": 0.06,
      "outputUsd1M": 1.2,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 6.12,
      "context": "1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://www.minimax.io",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": false,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 13,
      "name": "Qwen3.7-Plus",
      "provider": "Alibaba",
      "inputUsd1M": 0.4,
      "cachedInputUsd1M": 0.04,
      "outputUsd1M": 1.6,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 8.16,
      "context": "1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://www.alibabacloud.com/help/en/model-studio/model-pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 14,
      "name": "DeepSeek V4 Pro · luar puncak",
      "provider": "DeepSeek",
      "inputUsd1M": 0.66,
      "cachedInputUsd1M": 0.022,
      "outputUsd1M": 1.98,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 10.7712,
      "context": "1M",
      "note": "Model penaakulan murah",
      "priceUrl": "https://api-docs.deepseek.com/quick_start/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 15,
      "name": "Gemini 3.8 Flash",
      "provider": "Google",
      "inputUsd1M": 0.75,
      "cachedInputUsd1M": 0.075,
      "outputUsd1M": 3.75,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 18.36,
      "context": "1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://ai.google.dev/gemini-api/docs/pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej + audio",
      "freeTier": true,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "free"
    },
    {
      "id": 16,
      "name": "GPT-6.1 Terra",
      "provider": "OpenAI",
      "inputUsd1M": 1,
      "cachedInputUsd1M": 0.05,
      "outputUsd1M": 5,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 24.48,
      "context": "1.05M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://platform.openai.com/docs/pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 17,
      "name": "Grok 4.20 / 4.3",
      "provider": "xAI",
      "inputUsd1M": 1.25,
      "cachedInputUsd1M": 0.2,
      "outputUsd1M": 2.5,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 15.3,
      "context": "1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://docs.x.ai/developers/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 18,
      "name": "DeepSeek V4 Pro · puncak",
      "provider": "DeepSeek",
      "inputUsd1M": 1.32,
      "cachedInputUsd1M": 0.044,
      "outputUsd1M": 3.96,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 21.5424,
      "context": "1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://api-docs.deepseek.com/quick_start/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 19,
      "name": "GLM-5.3",
      "provider": "Z.ai",
      "inputUsd1M": 1.4,
      "cachedInputUsd1M": 0.26,
      "outputUsd1M": 4.4,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 23.664000000000005,
      "context": "1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://docs.z.ai/guides/overview/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 20,
      "name": "Qwen3.8-Max / Grok 4.7",
      "provider": "Alibaba / xAI",
      "inputUsd1M": 2,
      "cachedInputUsd1M": 0.35,
      "outputUsd1M": 6,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 32.64,
      "context": "500k–1M",
      "note": "≈ nilai tengah julat",
      "priceUrl": "https://www.alibabacloud.com/help/en/model-studio/model-pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 21,
      "name": "GPT-6.1 Sol / Claude Sonnet 5.5",
      "provider": "OpenAI / Anthropic",
      "inputUsd1M": 2,
      "cachedInputUsd1M": 0.1,
      "outputUsd1M": 10,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 48.96,
      "context": "1M",
      "note": "Kelas \"nilai terbaik\"",
      "priceUrl": "https://platform.openai.com/docs/pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 22,
      "name": "Gemini 4 Carbon · promo",
      "provider": "Google",
      "inputUsd1M": 2,
      "cachedInputUsd1M": 0.1,
      "outputUsd1M": 10,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 48.96,
      "context": "1M",
      "note": "Tamat 30 Nov 2026 · disahkan 16 Nov",
      "priceUrl": "https://ai.google.dev/gemini-api/docs/pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej + audio",
      "freeTier": true,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "free"
    },
    {
      "id": 23,
      "name": "Kimi K3.1-Pro ≈",
      "provider": "Moonshot",
      "inputUsd1M": 1.95,
      "cachedInputUsd1M": 0.19,
      "outputUsd1M": 10.18,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 49.490399999999994,
      "context": "1M",
      "note": "≈ sumber sekunder",
      "priceUrl": "https://platform.kimi.com/docs/pricing/chat",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 24,
      "name": "Kimi K3 ≈",
      "provider": "Moonshot",
      "inputUsd1M": 2.99,
      "cachedInputUsd1M": 0.3,
      "outputUsd1M": 14.97,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 73.27680000000001,
      "context": "1M",
      "note": "≈ sumber sekunder",
      "priceUrl": "https://platform.kimi.com/docs/pricing/chat",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": true,
      "selfHost": true,
      "dataControl": "self"
    },
    {
      "id": 25,
      "name": "Gemini 4 Carbon · harga biasa",
      "provider": "Google",
      "inputUsd1M": 4,
      "cachedInputUsd1M": 0.2,
      "outputUsd1M": 20,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 97.92,
      "context": "1M",
      "note": "Mulai 1 Dis 2026 · disahkan 16 Nov",
      "priceUrl": "https://ai.google.dev/gemini-api/docs/pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej + audio",
      "freeTier": true,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "free"
    },
    {
      "id": 26,
      "name": "Claude Opus 5.5",
      "provider": "Anthropic",
      "inputUsd1M": 4,
      "cachedInputUsd1M": 0.2,
      "outputUsd1M": 20,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 97.92,
      "context": "1M",
      "note": "",
      "priceUrl": "https://docs.anthropic.com/en/docs/about-claude/pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 27,
      "name": "Claude Fable 5.2",
      "provider": "Anthropic",
      "inputUsd1M": 8,
      "cachedInputUsd1M": 0.2,
      "outputUsd1M": 40,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 195.84,
      "context": "1M",
      "note": "#1 AA Intelligence Index (65)",
      "priceUrl": "https://docs.anthropic.com/en/docs/about-claude/pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 28,
      "name": "GPT-6 Astra",
      "provider": "OpenAI",
      "inputUsd1M": 10,
      "cachedInputUsd1M": 1,
      "outputUsd1M": 50,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 244.8,
      "context": "1.05M",
      "note": "Penaakulan terdalam",
      "priceUrl": "https://platform.openai.com/docs/pricing",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 29,
      "name": "GPT-6 Cyber (khas)",
      "provider": "OpenAI",
      "inputUsd1M": 20,
      "cachedInputUsd1M": 2,
      "outputUsd1M": 100,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 489.6,
      "context": "—",
      "note": "Model khusus",
      "priceUrl": "https://platform.openai.com/docs/pricing",
      "malay": "Sederhana",
      "modalities": "Teks",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    },
    {
      "id": 30,
      "name": "Azure GPT-5.4 Pro",
      "provider": "Microsoft Azure",
      "inputUsd1M": 30,
      "cachedInputUsd1M": null,
      "outputUsd1M": 180,
      "rmPer1MInPlus1MOut": 856.8000000000001,
      "context": "—",
      "note": "Termahal",
      "priceUrl": "https://azure.microsoft.com/en-us/products/ai-services/openai-service",
      "malay": "Kuat",
      "modalities": "Teks + imej",
      "freeTier": false,
      "selfHost": false,
      "dataControl": "api"
    }
  ],
  "subscriptions": [
    {
      "provider": "OpenAI",
      "plan": "ChatGPT Free",
      "rmPerMonth": 0,
      "officialMyr": true,
      "url": "https://chatgpt.com/pricing",
      "note": "Had terhad; GPT-6 Luna."
    },
    {
      "provider": "OpenAI",
      "plan": "ChatGPT Go",
      "rmPerMonth": 38.99,
      "officialMyr": true,
      "url": "https://chatgpt.com/pricing",
      "note": "Harga rasmi Malaysia; ada iklan."
    },
    {
      "provider": "OpenAI",
      "plan": "ChatGPT Plus",
      "rmPerMonth": 99.9,
      "officialMyr": true,
      "url": "https://chatgpt.com/pricing",
      "note": "Termasuk SST; GPT-6 Astra, Codex, Deep Research."
    },
    {
      "provider": "OpenAI",
      "plan": "ChatGPT Pro",
      "rmPerMonth": 999.9,
      "officialMyr": true,
      "url": "https://chatgpt.com/pricing",
      "note": "Harga bermula RM999.90/bln."
    },
    {
      "provider": "Anthropic",
      "plan": "Claude Free",
      "rmPerMonth": 0,
      "officialMyr": false,
      "url": "https://claude.com/pricing",
      "note": "Had 5 jam / minggu."
    },
    {
      "provider": "Anthropic",
      "plan": "Claude Pro",
      "rmPerMonth": 82.4,
      "officialMyr": false,
      "url": "https://claude.com/pricing",
      "note": "≈ konversi USD20; ≈RM69.36 jika tahunan."
    },
    {
      "provider": "Anthropic",
      "plan": "Claude Max 5×",
      "rmPerMonth": 412.01,
      "officialMyr": false,
      "url": "https://claude.com/pricing",
      "note": "≈ konversi USD100."
    },
    {
      "provider": "Google",
      "plan": "Gemini Free",
      "rmPerMonth": 0,
      "officialMyr": true,
      "url": "https://one.google.com/about/google-ai-plans/",
      "note": "Flash-Lite sahaja di Malaysia."
    },
    {
      "provider": "Google",
      "plan": "Google AI Plus",
      "rmPerMonth": 23.99,
      "officialMyr": true,
      "url": "https://one.google.com/about/google-ai-plans/",
      "note": "Harga rasmi Malaysia; 200–400GB storan + Deep Research."
    },
    {
      "provider": "Google",
      "plan": "Google AI Pro",
      "rmPerMonth": 97.99,
      "officialMyr": true,
      "url": "https://one.google.com/about/google-ai-plans/",
      "note": "Harga rasmi Malaysia; 5TB + Flow."
    },
    {
      "provider": "Google",
      "plan": "Google AI Ultra 5×",
      "rmPerMonth": 429.99,
      "officialMyr": true,
      "url": "https://one.google.com/about/google-ai-plans/",
      "note": "Harga rasmi Malaysia; Gemini 4 Carbon."
    },
    {
      "provider": "YTL AI Labs",
      "plan": "ILMUchat Pro",
      "rmPerMonth": 50,
      "officialMyr": true,
      "url": "https://www.ilmu.ai/ilmuchat",
      "note": "RM50/bln harga senarai rasmi; 3 bulan percuma melalui Rakyat Digital (18–30 tahun)."
    },
    {
      "provider": "xAI",
      "plan": "SuperGrok",
      "rmPerMonth": 123.6,
      "officialMyr": false,
      "url": "https://x.ai/grok",
      "note": "≈ konversi USD30."
    },
    {
      "provider": "Perplexity",
      "plan": "Perplexity Pro",
      "rmPerMonth": 82.4,
      "officialMyr": false,
      "url": "https://www.perplexity.ai/pricing",
      "note": "≈ konversi USD20."
    },
    {
      "provider": "Mistral",
      "plan": "Le Chat Pro",
      "rmPerMonth": 61.76,
      "officialMyr": false,
      "url": "https://mistral.ai/pricing",
      "note": "≈ konversi USD14.99; termasuk kredit API."
    },
    {
      "provider": "Microsoft",
      "plan": "M365 Premium",
      "rmPerMonth": 82.36,
      "officialMyr": false,
      "url": "https://www.microsoft.com/microsoft-365/pricing",
      "note": "≈ konversi USD19.99."
    }
  ],
  "changelog": [
    {
      "date": "2026-11-11",
      "type": "price",
      "title": "Harga asas dikumpulkan",
      "detail": "31 model API dan 60+ pelan langganan disemak daripada laman rasmi. Kadar rujukan ditetapkan pada 1 USD ≈ RM4.08.",
      "affected": [
        "laporan",
        "kalkulator",
        "kuiz"
      ]
    },
    {
      "date": "2026-11-11",
      "type": "price",
      "title": "Harga Ringgit rasmi disahkan",
      "detail": "Hanya OpenAI, Google dan YTL AI Labs (ILMUchat) mempunyai harga MYR rasmi. Penyedia lain ditanda sebagai konversi.",
      "affected": [
        "laporan",
        "index"
      ]
    },
    {
      "date": "2026-11-12",
      "type": "correction",
      "title": "Pautan ILMUchat diperbetulkan",
      "detail": "Pautan rasmi YTL AI Labs disahkan sebagai ilmu.ai/ilmuchat, bukan yes.my. Rujukan di kuiz, direktori dan laporan dikemas kini.",
      "affected": [
        "kuiz",
        "pautan",
        "laporan"
      ]
    },
    {
      "date": "2026-11-12",
      "type": "method",
      "title": "Nota konversi diperkukuh",
      "detail": "Amaran SST, caj kad kredit dan perbezaan harga App Store / Google Play ditambah pada setiap jadual harga.",
      "affected": [
        "laporan",
        "kalkulator",
        "index"
      ]
    },
    {
      "date": "2026-11-12",
      "type": "warning",
      "title": "Promo Gemini 4 Carbon direkodkan",
      "detail": "Harga promo ≈RM48.96 per 1M token masuk + 1M keluar akan kembali ke ≈RM97.92 selepas 30 November 2026.",
      "affected": [
        "kalkulator",
        "laporan",
        "index"
      ]
    },
    {
      "date": "2026-11-13",
      "type": "feature",
      "title": "Dwibahasa BM / EN",
      "detail": "Toggle bahasa ditambah pada semua halaman; pilihan diingati merentas halaman dan ?lang=en disokong.",
      "affected": [
        "semua"
      ]
    },
    {
      "date": "2026-11-13",
      "type": "feature",
      "title": "Satu sumber data harga",
      "detail": "Matriks perbandingan, kalkulator kos songsang dan feed prices.json kini dijana daripada models.json yang sama dengan kalkulator asal.",
      "affected": [
        "matriks",
        "songsang",
        "log",
        "prices.json"
      ]
    },
    {
      "date": "2026-11-13",
      "type": "price",
      "title": "Semakan semula kadar & harga",
      "detail": "Kadar rujukan 1 USD = RM4.08 (Trading Economics 4.0785, 12 Nov 2026; OFX 4.037). Harga API OpenAI / Anthropic / Gemini / DeepSeek / xAI tidak berubah; Mistral dan Qwen / Alibaba tidak disahkan pada kitaran ini. ILMUchat Pro RM20 → RM30 / bln menjadi RM50 / bln (harga senarai rasmi ilmu.ai/ilmuchat). Promo Gemini 4 Carbon masih aktif hingga 30 Nov 2026. Harga MYR OpenAI / Google tidak disahkan semula kerana laman rasmi menyajikan harga mengikut lokasi.",
      "affected": [
        "laporan",
        "kalkulator",
        "kuiz",
        "index"
      ]
    },
    {
      "date": "2026-11-30",
      "type": "upcoming",
      "title": "Tamat promo Gemini 4 Carbon",
      "detail": "Dua baris model 'promo' dan 'harga biasa' perlu diselaraskan selepas tarikh ini.",
      "affected": [
        "kalkulator",
        "laporan"
      ]
    },
    {
      "date": "2026-12-01",
      "type": "upcoming",
      "title": "Semakan harga bulanan pertama",
      "detail": "Automasi bulanan akan menyemak kadar USD/MYR, harga langganan rasmi dan harga API, kemudian menjana semula prices.json serta log ini.",
      "affected": [
        "prices.json",
        "log"
      ]
    }
  ],
  "sources": [
    {
      "name": "OpenAI pricing",
      "url": "https://platform.openai.com/docs/pricing"
    },
    {
      "name": "Anthropic pricing",
      "url": "https://docs.anthropic.com/en/docs/about-claude/pricing"
    },
    {
      "name": "Gemini API pricing",
      "url": "https://ai.google.dev/gemini-api/docs/pricing"
    },
    {
      "name": "Google AI plans (Malaysia)",
      "url": "https://one.google.com/about/google-ai-plans/"
    },
    {
      "name": "DeepSeek pricing",
      "url": "https://api-docs.deepseek.com/quick_start/pricing"
    },
    {
      "name": "Qwen / Model Studio pricing",
      "url": "https://www.alibabacloud.com/help/en/model-studio/model-pricing"
    },
    {
      "name": "xAI pricing",
      "url": "https://docs.x.ai/developers/pricing"
    },
    {
      "name": "Mistral pricing",
      "url": "https://mistral.ai/pricing"
    },
    {
      "name": "Z.ai pricing",
      "url": "https://docs.z.ai/guides/overview/pricing"
    },
    {
      "name": "Kimi pricing",
      "url": "https://platform.kimi.com/docs/pricing/chat"
    },
    {
      "name": "YTL AI Labs / ILMUchat",
      "url": "https://www.ilmu.ai/ilmuchat"
    }
  ],
  "caveats": [
    "Angka ≈ ialah konversi pada 1 USD = RM4.08, bukan harga rasmi Malaysia.",
    "Harga API ialah USD per 1 juta token; lajur RM ialah kos 1 juta token masuk + 1 juta token keluar tanpa cache.",
    "Atribut Bahasa Melayu, modaliti, tier percuma, self-host dan kawalan data ialah petunjuk peringkat keluarga, bukan pensijilan per-model.",
    "SWE-bench, AIME dan MMLU-Pro tidak digunakan kerana tepu; rujuk Artificial Analysis Intelligence Index dan LMArena.",
    "Feed ini untuk rujukan umum, bukan nasihat pembelian. Semak laman rasmi sebelum melanggan."
  ],
  "related": {
    "report": "laporan-harga-ai-malaysia-2026.html",
    "calculator": "kalkulator-kos-api.html",
    "matrix": "perbandingan-model-ai.html",
    "reverseCalculator": "kalkulator-kos-songsang.html",
    "chart": "graf-harga-ai.html",
    "changelogPage": "log-harga-ai.html"
  }
}
